Trường Đại học Giao thông vận tải và Công ty Cổ phần Kết cấu Bê tông Châu Âu Nam – thành viên AMACCAO – đã ký thỏa thuận hợp tác nghiên cứu, sản xuất 4 nhóm tà vẹt phục vụ đường sắt tốc độ cao.
Chủ động hợp tác, đón đầu nhu cầu công nghệ
Ngày 24/8, Trường Đại học Giao thông vận tải tổ chức Hội nghị sơ kết thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57) và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71).
Trong khuôn khổ sự kiện, Trường Đại học Giao thông vận tải đã ký kết hợp tác chiến lược về nghiên cứu, phát triển đường sắt tốc độ cao với Tập đoàn AMACCAO, Công ty Cổ phần Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất và Viện Khoa học công nghệ xây dựng (IBST) – Bộ Xây dựng.
Các hoạt động này từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối giữa cơ quan quản lý, trường đại học, nhà khoa học và doanh nghiệp, qua đó đưa tri thức, kết quả nghiên cứu và sản phẩm khoa học – công nghệ đến gần hơn với nhu cầu của các dự án và thị trường.

Sự hiện diện của ba đối tác ở ba lĩnh vực khác nhau cũng cho thấy một cách tiếp cận đáng chú ý: Vật tư cho đường sắt tốc độ cao cần một hệ sinh thái nghiên cứu – thí nghiệm – sản xuất toàn diện, nhằm tăng cường khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thực tiễn.
Với AMACCAO, sự kiện đánh dấu một bước đi chủ động, tham gia từ sớm vào quá trình hình thành năng lực trong nước cho một lĩnh vực còn rất mới: Tà vẹt bê tông công nghệ cao cho các dự án đường sắt.
Sản phẩm hội tụ tinh hoa của công nghệ sản xuất bê tông
Trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, tà vẹt bê tông là cấu kiện chuyên dụng, công nghệ cao với vai trò then chốt. Cấu kiện có nhiệm vụ giữ khoảng cách cố định giữa hai thanh ray, chịu và phân tán tải trọng cực lớn từ đoàn tàu chạy vận tốc cao xuống nền đường, giúp bảo đảm sự an toàn và ổn định cho toàn bộ hệ thống vận hành.
Với tốc độ thiết kế trên 300 km/h, chỉ một sai số nhỏ ở một chi tiết nhỏ nhất có thể gây ảnh hưởng lớn cho toàn hệ thống. Vì vậy, quá trình sản xuất tà vẹt cho đường sắt tốc độ cao đòi hỏi những tiêu chuẩn khắt khe vượt xa các sản phẩm bê tông thông thường: từ thiết kế cấu kiện, lựa chọn vật liệu, kiểm soát cấp phối bê tông, chế tạo khuôn, kiểm soát sai số, đến các quy trình đánh giá khả năng chịu tải và tính ổn định khi khai thác thực tế.

Theo đại diện AMACCAO, các cấu kiện phải được sản xuất trên dây chuyền hiện đại và đồng bộ nhất, với khả năng truy xuất dữ liệu trong từng công đoạn. Đây chính là yêu cầu cốt lõi để bảo đảm sản phẩm khi đưa vào sử dụng đều đạt độ chính xác cao, đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt của hạ tầng đường sắt tốc độ cao.
Chính vì vậy, việc sản xuất tà vẹt phục vụ đường sắt tốc độ cao không dừng lại ở năng lực chế tạo bê tông, mà là bài toán về làm chủ công nghệ sản xuất cấu kiện hạ tầng công nghệ cao. Doanh nghiệp tham gia cần sở hữu nền tảng vững chắc trong sản xuất bê tông đúc sẵn, tối ưu Mô hình thông tin công trình (BIM), chuyển đổi số trong quản lý sản xuất và áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về vấn đề chất lượng.
Nền tảng năng lực của AMACCAO trong sản xuất cấu kiện công nghệ cao
Để sản xuất tà vẹt phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao, thách thức lớn nằm ở khả năng biến một thiết kế kỹ thuật phức tạp thành sản phẩm có độ chính xác cao, sản xuất ổn định với số lượng lớn và đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong suốt vòng đời khai thác.
Đây cũng chính là năng lực mà AMACCAO đã tích lũy qua hơn 30 năm hình thành và phát triển. Với hàng chục nhà máy bê tông trải dài từ Bắc vào Nam, tập đoàn sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng từ bê tông dự ứng lực, dầm cầu, cọc bê tông, cấu kiện lắp ghép đến các sản phẩm đặc thù được thiết kế riêng cho những công trình hạ tầng trọng điểm.

Điển hình, AMACCAO là đơn vị được lựa chọn sản xuất, cung cấp tấm vỏ hầm segment cho gói thầu CP 03 của dự án metro Nhổn – Ga Hà Nội. Chất lượng sản phẩm được kiểm soát nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu khắt khe của dự án metro ngầm đầu tiên tại Hà Nội.
Để làm chủ công nghệ này, doanh nghiệp đã đầu tư hàng chục triệu USD cho dây chuyền và máy móc chuyên biệt; đồng thời cử các chuyên gia, kỹ sư và đội ngũ công nhân lành nghề sang nước ngoài đào tạo trực tiếp.
Tấm vỏ hầm segment và tà vẹt đường sắt tốc độ cao là hai cấu kiện với ứng dụng khác nhau, nhưng cùng chung một “mã gen”: đều là sản phẩm công nghệ cao với thiết kế đặc thù, yêu cầu kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt trên quy mô lớn.

Đại diện doanh nghiệp khẳng định, kinh nghiệm đồng hành cùng dự án metro Nhổn – Ga Hà Nội chính là tiền đề, chuẩn bị cho AMACCAO tâm thế sẵn sàng trước bài toán lớn của ngành đường sắt trong thời gian tới.
Từng bước phát triển lĩnh vực sản xuất công nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam
Muốn một lĩnh vực hoàn toàn mới, độ khó cao như đường sắt tốc độ cao “cất cánh” cần nhiều hơn là làm chủ công nghệ sản xuất. Việt Nam cần từng bước hình thành một hệ sinh thái gồm doanh nghiệp sản xuất vật liệu, các viện nghiên cứu, trường đại học, hệ thống thí nghiệm – kiểm định và các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với nhu cầu trong nước.
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong thỏa thuận hợp tác giữa Trường Đại học Giao thông vận tải và AMACCAO: không dừng lại ở việc nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm vật liệu, mà hướng tới xây dựng một mô hình hợp tác toàn diện giữa nhà trường và doanh nghiệp trong phát triển khoa học công nghệ.

Cụ thể, thỏa thuận hợp tác mở rộng sang các lĩnh vực có tính nền tảng cho quá trình nội địa hóa công nghệ đường sắt, điển hình như đào tạo nhân lực; tham gia xây dựng, góp ý Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS); tổ chức các hoạt động học thuật và thúc đẩy các sáng kiến đổi mới công nghệ dựa trên sự kết hợp giữa năng lực sản xuất thực tiễn của doanh nghiệp và nền tảng nghiên cứu của nhà trường.
Năng lực sản xuất công nghiệp công nghệ cao được tạo nên từ những doanh nghiệp dám đi trước, đầu tư trước và cùng giới khoa học giải quyết những bài toán công nghệ chưa có tiền lệ. Những bước đi tiên phong ngày hôm nay sẽ góp phần phục vụ yêu cầu phát triển hạ tầng đường sắt và nâng cao năng lực khoa học, công nghệ trong tương lai.
English
한국어